Wat is mantrailing, area search en detectie

Deze IMAS website staat in het teken van mantrailing, area search en detectie en het opleiden op professioneel niveau van speur-en zoekhonden en handlers. Over zoekhonden en wat ze allemaal kunnen zoeken en vinden ( drugs, explosieven , geld e.d. )  is veel bekend. Denk bijvoorbeeld aan honden binnen de douane of het Nederlandse USAR team dat uitrukt bij rampen en calamiteiten om slachtoffers hiervan te zoeken. Maar voor nieuwe bezoekers leggen we graag kort uit wat de discipline mantrailing nu eigenlijk is.

Mantrailing is een discipline apart. Bij Mantrailing wordt er altijd maar naar 1  specifieke persoon gezocht door een opgeleide mantrailhond. De honden binnen de overheid zijn veelal zoekhonden ( vlakte, detectie, gebouwen) en geen mantrailhonden. Daarom zal een overheid ook niet snel en ook niet vaak speurhonden kunnen inzetten bij specifieke vermissingen.Ze hebben maar een beperkte capaciteit heirin die niet 24/7 het hele land kunnen coveren. Hiervoor kan de overheid besluiten gebruik te maken van brugeriniatieven zoals reddingshonden teams die ook de discipline mantrailing in hun trainingen aanbieden. Dit besluit gebeurd enkel als er geen sprake is van een misdrijf of verdachte vermissing. Maar de praktijk leert dat dit vooraf vaak niet bekend is en vandaaruit de overheid ook zeer voorzichtig is met hulp vragen aan een burger initiatief. Als familie zijnde kan men deze burger initiatieven wel om hulp vragen, vaak zijn het hoog gemotiveerde teams met de nobele instelling uw dierbare te vinden, maar helaas meestal met weinig succes. Het onbreekt de teams vaak aan professionele kennis, ervaring, kunde en vooral goed getrainde en getoetste honden. Een goed team toets met regelmaat haar teamleden op zowel 2 als 4 benen. Meestal ontbreekt het hieraan waardoor de resultaten uitblijven. Mantrailing is een zeer moeilijke disipline , om deze goed onder de knie te krijgen en betrouwbare inzethonden te trainen heeft men een cocktail aan kennis, ervaring en zelfreflectie nodig. Veel honden in Nederland speuren op recreatief niveau, dat is goed en leuk, maar inzet niveau is complete andere koek. 

Maar wat is dat dat nu, Mantrailing en wat verschilt dit van andere disciplines. Honden gebruiken van nature hun neus om te zoeken naar voedsel, voor het onderzoeken van geuren van andere honden en dieren, enz. Door training en oefening kunnen honden met hun goed werkende neus ook een geurspoor van een mens volgen.    Ze hebben de capaciteit om mensen van elkaar door diens geur te onderscheiden. Als mens verlies je continu een specifiek eigen, persoonlijke geur. Als je loopt vormt deze geur een geurpad of geurspoor.

Mantrailing is een vorm van speuren waarbij de hond die specifieke persoon kan “opsporen” door diens geurpad te volgen van waar hij/zij weggelopen is tot aan waar hij/zij zich bevindt. Doordat honden stereo kunnen ruiken en tegenlijk kunnen in-en uitademen, met ook de geur in de hersenen verwerken, bepalen ze de looprichting van een persoon. Ze kunnen dus ruiken in welke richting de persoon gelopen is. Het is echter voor een hond topsport om uit misschien wel duizenden geuren die hij op straat of in het bos tegenkomt steeds weer die ene specifieke geur van die persoon te filteren die hij moet opsporen. Het blijft bijzonder dat een hond dit toch kan en het geurspoor van mensen zelfs na uren nog kan volgen. Hoeveel uren is afhankelijk van vele factoren zoals, omgeving, weersconditie, infra, contaminatie van andere mensen of dieren enzovoorts. Wilde verhalen van sporen van wel 24 tot 48 uur zijn discutabel. Feit is dat na 9 uur de geur van een mens in zeer gunstige conditie alleen nog maar puntsgewijs te volgen is, dat wil zeggen een hond moet over een route, kleine puntjes geur van de persoon aan elkaar gaan klopelen. Dit is dermate belastend voor een hond dat het voor zeer veel inzethonden zelfs onmogelijk is. Hoe langer de route van de persoon hoe moeilijker het wordt. 

Naast geuropname door beide neusgaten, met ieder zijn eigen verwerkingsroute, kan een hond ook geur opnemen met zijn mond. Achter de hoektanden bevindt zich een orgaantje dat vooral gevoelig is voor het opnemen van pheromonen geur - het vomeronasaal orgaan. Ziet u wel eens een reu ‘smekken’ als hij urine van een teef onderzoekt? Dat is een voorbeeld van het opnemen van geur via de mond. Naast de pheromonen tast een hond met zijn geurpapillen in de mond ook zijn tegenstander af, dit noemen we in de gedragsleer ‘tongelen’. Tongelen is dus een fenomeen om de ander die je tegenkomt te ruiken en vooral diens emotie af te tasten. Met dit orgaantje kan een hond de geur van een persoon bijvoorbeeld in water aftasten. 

Mantrailing is dus een pittige discipline die je heel vaak op recreatief niveau met je hond kan beoefenen maar voor het echte werk is veel meer nodig dan een leuke oefening uitwerken. Ken je eigen grenzen hierin is dan ook onze grote waarschuwing. Speuren is ontzettend leuk om samen met je hond te doen en met speuren zelfs mensenlevens redden en vermiste personen zoeken is de droom van velen. Een inzethond moet niet alleen een spoortje kunnen uitwerken maar alle complexe varianten van routes in alle soorten omgevingen, op alle verschillende ondergronden en met tal van afleidingen kunnen werken en dan nog steeds DIE ene persoon tussen de geuren van alle anderen kunnen vinden. En nog veel belangrijker dit alles zonder dat ook maar iemand weet waar die persoon gelopen heeft. Dus dubbel blind en niet met behulp van een trainer die weet waar de persoon geweest is. Naarmate een persoon langer weg is, vervaagt diens geurspoor. Het komt dan aan op goed getrainde teams in te zetten die dan nog steeds een persoon kunnen vinden. En zelfs die lukt het vaker niet dan wel.

Area search
Waar mantrailing honden aan een lange lijn een geurspoor volgen, zijn er ook honden die getraind zijn om los van de lijn op zoek te gaan naar de geur van een persoon. Dat kan zijn in een veld of een bos, maar ook op een parkeerplaats of in een gebouw. De hond zoekt met zijn neus in de lucht naar de geur van de te vinden persoon. Als de hond de geur heeft opgepakt, moet de bron gezocht worden en verwezen worden op de persoon. Met andere woorden: de hond moet aan zijn geleider laten weten dat hij de persoon gevonden heeft. Meestal leren we dat honden aan door middel van "bringselen". De hond heeft tijdens het werken een bijtrol (bringsel) om zijn nek hangen. Wanneer de hond de persoon gevonden heeft, neemt hij het bringsel in zijn bek en rent ermee terug naar de geleider. De geleider neemt het bringsel dan van de hond af en vraagt de hond te laten zien waar hij gevonden heeft. Door tussen de gevonden persoon en de geleider op en neer te rennen, wijst de hond de weg naar de gevonden persoon. Als een hond niet wil bringselen, dan kan er ook middels leegverwijzing verwezen worden. In dat geval gaat de hond bijvoorbeeld voor zijn handler zitten als hij gevonden heeft en pendelt de hond heen en weer tussen zijn geleider en de gevonden persoon. Omdat de hond los van de lijn werkt, is het voor de veiligheid belangrijk dat de hond sociaal is en goed gehoorzaamt los van de lijn. Sinds 2013 trainen wij onze area searchers (vlakte honden) op individuele geur van de mens. Dit doen wij vanuit onze ervaring dat een hond adequater, gerichter en zelfstandiger kan werken en daarme sneller een persoon kan traceren. Te veel en vaak verwijzen of te vaak op de "verkeerde" persoon kan op den duur leiden tot demotivatie.

Detectie
Mantrailing en area search honden gaan op zoek naar een vermist persoon. Een detectie hond gaat op zoek naar een specifieke geur, zoals drugs, wapens, explosieven. papiergeld of (menselijke) geur van een (overleden) persoon, maar dit kan ook recreatief op bijvoorbeeld de geur van thee, kruiden enz. zijn. De hond gaat  in een afgebakend gebied, een gebouw of een kamer, voertuig of terrein op zoek naar de geur waarop hij getraind is. Vervolgens moet de hond aangeven waar de geur precies vandaan komt. Dit doet de hond meestal door te gaan zitten of liggen en met zijn neus aan te wijzen waar de bron van de geur te vinden is.De hond wordt geleerd te "bevriezen" bij de geur en wel zo kort mogelijk erbij of juist verder af afhankelijk   van wat hij zoekt. 

De trainingen bij IMAS ANIMALE zijn toegankelijk voor alle honden en alle niveaus. Wij bieden al onze training op maat aan, van pup tot senior , van beginner tot inzethond, van funspeuren tot therapeutisch speuren tot USAR en SAR. Bij alle trainingen en opleidingen wordt positief getraind. Dat wil zeggen: op basis van beloning en leren op niveau, zonder druk of dwang. 

Wilt u kennis maken met mantrailing, area search of detectie en/of inschrijven voor individuele lessen, groepslessen of een van onze volledige opleidingen, een training voor uw USAR of SAR team, burger of overheid ? Vul dan het contactformulier in of neem contact op via whatsapp 06-21351288.

 Patricia en haar Aslan* op zoek naar een specifieke geur in een voetbalstadion

Op onze Facebookpagina vindt u in het vastgezette bericht bovenaan de site ons boekingssysteem, op deze site onder agenda vindt u eveneens de link en uitleg agenda. Hierin kunt u een account aanmaken en gemakkelijk een plek reserveren voor trainingen, lezingen en seminars. Let op voor inzetteams geldt een strenger toelatings beleidt , voor uw bestaande team een training aanvragen kan altijd, inzetbaar zijn via ons is alleen mogelijk na doorlopen van alle modules en praktijkexamens.